De pensioenleeftijd schuift langzaam op, maar de werkdruk blijft in veel gevallen hetzelfde of wordt zelfs hoger. In diverse sectoren is het allang geen uitzondering meer dat medewerkers tot ver in de zestig actief blijven. De vraag is alleen: hoe houd je jouw mensen niet alleen aan het werk, maar ook fit, gemotiveerd en inzetbaar? Langer doorwerken is namelijk één ding, maar het volhouden zonder uitval of verlies van betrokkenheid is de echte uitdaging waar HR-afdelingen dagelijks voor staan.
Wat betekent duurzame inzetbaarheid?
Iedereen heeft het erover, maar de invulling verschilt sterk per organisatie. Duurzame inzetbaarheid draait om veel meer dan alleen vitaliteit of een cursus hier en daar. Het is de optelsom van fysieke gezondheid, mentale belastbaarheid, werkplezier en de ruimte om je werk aan te passen aan wat je aankunt. Voor de één betekent dat tijdig omscholen, voor de ander gaat het juist om minder uren, meer autonomie of een aanpassing van het takenpakket. Veel organisaties komen pas in actie bij signalen van verzuim of dalende productiviteit, maar dan ben je eigenlijk al te laat.
Het verschil tussen PAGO en PMO
Goed werkgeverschap begint met weten wat er speelt op basis van data. Hierbij is het belangrijk om het onderscheid te kennen tussen de verschillende instrumenten. Vanuit de Arbowet ben je als werkgever verplicht om medewerkers periodiek een PAGO (Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek) aan te bieden. Dit onderzoek richt zich specifiek op gezondheidsrisico’s die door het werk worden veroorzaakt. Veel bedrijven kiezen er echter voor om dit breder aan te pakken via een Preventief Medisch Onderzoek (PMO). Het PMO is op zichzelf niet wettelijk verplicht, maar je kunt er wel mee voldoen aan de wettelijke PAGO-verplichting. De voorwaarde is dan wel dat je de specifieke arbeidsrisico's uit jouw Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) in het onderzoek meeneemt. Het grote voordeel van een PMO is dat je ook breder kijkt naar de algehele fysieke en mentale gezondheid en leefstijl, waardoor je veel gerichter kunt ondersteunen.
Inzetbaarheid stopt niet bij gezondheid
Hoewel gezondheid de basis vormt, is het niet het hele verhaal. Motivatie, werkgeluk en toekomstperspectief tellen net zo zwaar mee. Iemand kan fysiek in topvorm zijn, maar alsnog uitvallen omdat het werk inhoudelijk niet meer past of omdat er geen uitdaging meer is. Daarom loont het om duurzame inzetbaarheid breed te benaderen. Een goed uitgevoerd onderzoek leidt niet automatisch tot minder verzuim, maar maakt wel zichtbaar waar de knelpunten ontstaan. Dit geeft HR en leidinggevenden de kans om op tijd te schakelen en het gesprek aan te gaan over de toekomst.
