Wie het economisch nieuws volgt, komt de goudprijs vrijwel dagelijks tegen. Soms als voetnoot, soms als hoofdpunt wanneer de koers flink beweegt. Voor ondernemers is die prijs meer dan een getal op een beursscherm. Juweliers, goudsmeden, tandtechnici en bedrijven die met elektronica werken hebben direct met goud als grondstof te maken. En ook wie nooit een baar goud in handen heeft gehad, ziet de koers terug als graadmeter voor onzekerheid op de financiële markten. Maar hoe wordt die prijs eigenlijk bepaald, en waarom verschilt het bedrag in de krant van wat je bij een handelaar ziet?
Goud wordt wereldwijd verhandeld, vrijwel de klok rond. Handelsplaatsen in onder meer Londen, New York en Azië sluiten op elkaar aan, waardoor er vrijwel altijd ergens gehandeld wordt. De prijs die daar ontstaat, is het resultaat van vraag en aanbod: van centrale banken, beleggers, de sieradenindustrie en technologiebedrijven die goud in hun producten verwerken.
Er bestaat daarnaast een officieel ijkpunt: de LBMA Gold Price. Die wordt twee keer per werkdag vastgesteld via een elektronische veiling, om 10.30 uur en om 15.00 uur Britse tijd. De veiling wordt onafhankelijk beheerd door ICE Benchmark Administration. Veel partijen in de sector gebruiken deze prijs als referentie, bijvoorbeeld in contracten tussen bedrijven.
Een punt dat vaak verwarring geeft: de internationale goudprijs wordt uitgedrukt in Amerikaanse dollars per troy ounce. Een troy ounce is een traditionele gewichtseenheid voor edelmetalen en komt neer op ongeveer 31,1 gram. Dat is dus iets anders dan de gewone ounce die je in Engelstalige recepten tegenkomt.
Voor Nederlandse ondernemers betekent dit dat twee factoren de prijs in euro's bepalen. De eerste is de goudprijs zelf, de tweede is de wisselkoers tussen euro en dollar. Stijgt de goudprijs in dollars terwijl de dollar tegelijk minder waard wordt ten opzichte van de euro, dan kan de prijs in euro's per saldo vrijwel gelijk blijven. Andersom kan een sterke dollar ervoor zorgen dat goud in euro's duurder wordt, ook als er in dollars weinig verandert.
In de praktijk heb je zelden met puur goud te maken. Sieraden bestaan meestal uit een legering, waarbij goud wordt gemengd met andere metalen voor meer sterkte of een andere kleur. Het goudgehalte wordt uitgedrukt in karaat, op een schaal van 24. Goud van 24 karaat is vrijwel zuiver, 18 karaat bestaat voor 75 procent uit goud en 14 karaat voor ongeveer 58,5 procent.
Dat verschil werkt direct door in de waarde. Handelaren rekenen daarom met een prijs per gram per gehalte, afgeleid van de actuele koers. Wie wil zien hoe dat uitpakt, kan bij een handelaar als Goudonline de actuele prijs per gram voor verschillende karaten bekijken. Zo wordt zichtbaar hoe de wereldmarktprijs zich vertaalt naar concrete bedragen voor bijvoorbeeld 14 of 18 karaat.
De koers die in het nieuws genoemd wordt, is een prijs op de groothandelsmarkt. Wie fysiek goud koopt of verkoopt, krijgt te maken met extra kosten en verschillen. Bij het kopen van baren en munten komen daar kosten bij voor productie, transport, verzekering en opslag. Kleine baren en munten hebben daardoor naar verhouding vaak een hogere opslag dan grote baren. Bij verkoop speelt juist mee dat het goud gecontroleerd, getest en eventueel omgesmolten moet worden.
Het verschil tussen de aankoop- en verkoopprijs wordt de spread genoemd. Het loont om daar oog voor te hebben, net als bij vreemde valuta op reis. Vergelijken tussen aanbieders geeft inzicht, maar let naast de prijs ook op betrouwbaarheid, transparantie en de manier waarop het goud wordt getest of geleverd.
Goud staat bekend als een metaal dat in onrustige tijden veel aandacht krijgt. Tegelijk kent ook goud perioden van forse dalingen en lange stilstand. De koers zegt iets over hoe de markt op een bepaald moment tegen economische ontwikkelingen aankijkt, maar voorspelt geen toekomst. Voor ondernemers die goud als grondstof gebruiken, is vooral inzicht in de opbouw van de prijs nuttig: het helpt bij het begrijpen van inkoopprijzen en bij het uitleggen van prijswijzigingen aan klanten.
Wie de goudprijs voortaan in het nieuws ziet langskomen, weet in elk geval welke factoren erachter zitten: vraag en aanbod, de dollar en het gehalte van het goud zelf.
